CO MOŻNA ZROBIĆ. Przede wszystkim musisz mieć świadomość, że jasne zasady są czymś, czego nastolatek potrzebuje, a nawet czego w głębi serca pragnie. Wobec tego ustal takie zasady i upewnij się, że syn lub córka je rozumie. W pewnym poradniku dla rodziców czytamy: „Kiedy nastolatki mają wyznaczone wyraźne granice i Dodatkowy zasób wiedzy może się przydać, aby poprawić relacje z nastolatkiem. Piszę o kilku zasadach, które pomagają mi w pracy z nastolatkami. Skoro w mojej pracy psychoterapeutycznej te zasady – praktyki pozwalają osiągać dobre relacje z młodymi ludźmi, to zapewne i rodzicom mogą posłużyć jako pewne wskazówki do zachowania Dobrym rozwiązaniem jest spisanie z dzieckiem zasad w domu: ręce trzymamy przy sobie, zwracamy się do siebie uprzejmie itp. do zasad muszą być ustalone konsekwencje, które każdorazowo będą wyciągane po złamaniu danej zasady. Ważne jest, aby zasady były ustalone razem z dzieckiem i aby każdy z domowników się pod nimi podpisał Nie może zostawiać w domu dzieci lub nastolatków samych w domu, kiedy wyjeżdża. Jeśli w domu jest niemowlę, matka nie może jechać na wakacje, ani też nie może jechać kiedy jest w ciąży. Matka może uczyć się umiejętności zielarstwa, łapać owady i wykonywać każdą z aktywności oferowanych przez Ucieczkę w Plener. Zdrowa dieta dla nastolatków wspiera ich rozwój i zapewnia energię niezbędną do pokonywania codziennych wyzwań. No właśnie, ale na jakich zasadach opiera się zdrowy jadłospis? Co stanie się, gdy o nim zapomnimy? Jak powinna wyglądać dieta dla młodzieży i jak odchudzić nastolatka? Tak naprawdę zaczynają się one w momencie konfrontacji z rzeczywistością, która dla młodych ludzi bywa bardzo okrutna. Obecne problemy nastolatków są znacznie bardziej złożone niż jeszcze 20 czy 30 lat temu. – W obecnych czasach nastolatkowie zmagają się ze zgoła innymi problemami niż ich rodzice czy dziadkowie. Wiele z nich Zespół Aspergera relatywnie często jest diagnozowany u osób w wieku nastoletnim. Nastolatek uczęszcza więc już do szkoły średniej i, dopiero gdy pojawiają się u niego stosunkowo nasilone problemy z zachowaniem i funkcjonowaniem w społeczności, rodzice decydują się na diagnostykę. Czy istnieje „instrukcja obsługi” nastolatka borykającego się z zespołem Aspergera Uwaga: Poniższy artykuł pomoże Ci w: 30 najlepszych ofert pracy online dla nastolatków — praca z domu (do 18 lat) Czy wiesz, że istnieje wiele ofert pracy online dla nastolatków? Ciągłe proszenie nastolatka o pieniądze do wydania może być trudne w tej gospodarce. Nasze dzieci widzą, że nie lekceważymy ich przyjaciół ”. W przypadku bardziej zbuntowanych nastolatków przyprowadzanie do domu różnych (czasem „dziwnych”) przyjaciół jest sposobem na „testowanie” rodziców i sprawdzanie, czy uda się wytrącić ich z równowagi. „ Trzeba umiejętnie odczytywać wysyłane sygnały. Poniżej znajdziesz najpopularniejsze i najbardziej dochodowe zajęcia dla nastolatków. Niektóre z nich pozwalają zarobić naprawdę spore kwoty pieniędzy, tak więc warto zapoznać się z nimi jak najszybciej. Najlepsze pomysły na pracę w domu. Inwentaryzacja — świetna praca dla nieletnich 8GTc. W sieci mnóstwo jest pomysłów na zabawy z dziećmi w czasie kwarantanny. A co z nastolatkami? Niby jeszcze dziecko, ale wspólnego lepienia z plasteliny nie chce. Niby już dorosły, a ze znalezieniem zajęcia (poza telefonem!) ma problem. Ponieważ i po naszych domach błąkają się znudzone nastolatki, przygotowaliśmy (całkiem sporą) garść pomysłów na ciekawe i efektywne spędzanie czasu w domu. Może niektóre zainteresują i Waszego nastolatka? Nowe umiejętnościCo prawda dzięki zdalnym lekcjom macie teraz sporo zajęć, ale zawsze warto nauczyć się też czegoś nowego – takiego spoza programu szkolnego. Na pewno znajdziecie coś, czego naukę odkładaliście na później, a co Was od zawsze interesowało? Właściwie wszystkiego możecie uczyć się w domu. W sieci są dostępne instrukcje, filmy, kursy online i warsztaty. Wystarczy poszukać!1. Naucz się grać na instrumencie. Dość łatwo jest nauczyć się grać na ukulele, a sam instrument nie jest drogi. Zobacz przykładową lekcję:2. Naucz się szybkiego pisania na klawiaturze wszystkimi palcami – to coś, co zawsze się przyda! Dostępne jest wiele kursów i aplikacji, które pomogą w tej nauce, kilka z nich znajdziecie Naucz się rysować – na youtubie dostępne są tutoriale, które uczą rysunku lub malarstwa od lekcji „zerowej”.4. Naucz się dziergać na szydełku lub na drutach. A może nauka tkania? To zajęcia dla babć? Wcale nie, robótki ręczne znów są w modzie! Nie dość, że można samodzielnie stworzyć piękne rzeczy, to jeszcze znajdziesz świetny sposób na odstresowanie i relaks. Od czego zacząć? Oczywiście od niezawodnego youtube, gdzie filmów i kursów jest całe Zacznij kurs kaligrafii. To nie tylko nauka pięknego pisania, ale też całkiem przyjemny trening skupienia uwagi i cierpliwości. Czasem dobrze się tak wyciszyć. A kaligrafować zaczynamy od… szlaczków – zobacz na filmie:6. Naucz się gwizdać na palcach – najlepiej na balkonie 🙂7. Zacznij uczyć się języka obcego. Może z darmowym programem Duo Linguo? 8. Naucz się żonglowania. Bo dlaczego nie? Wyobraź sobie miny rodziców, gdy za kilka dni dasz popis nowych umiejętności! Naucz się programowania – to poważna inwestycja w przyszłość. Kodowanie nazywane jest obecnie „trzecim językiem”, a eksperci prognozują, że umiejętność programowania będzie za kilka lat kluczem do znalezienia dobrej pracy. Najpierw trzeba jednak pomyśleć o dobrym sprzęcie. 10. Naucz się sztuczek magicznych. Pokaz „czarów” uprzyjemni dzień całej rodzinie. Przyda się odrobinę dobrej rozrywki w tym trudnym czasie. Przygotowanie zestawu sztuczek będzie Cię kosztowało trochę pracy, ale w przyszłości też na pewno te umiejętności jeszcze wykorzystasz. 11. Naucz się profesjonalnego robienia makijażu. Możecie usiąść do nauki przed komputerem wspólnie z koleżankami i razem próbować zgłębiać tajniki pięknego makijażu. Trzeba też będzie znaleźć ochotniczki do pierwszych prób – mama lub siostra na pewno się zgłoszą!12. Ucz się fotografii. Żeby robić piękne zdjęcie wcale nie trzeba mieć profesjonalnego sprzętu i nie-wiadomo-jakiego talentu. Wystarczy dobre oko i kilka sprawdzonych trików. Może to jest dobry czas na to, by je Naucz się tańczyć. Przyjemne z pożytecznym. Trochę ruchu zawsze się przyda, a z tańcem podobno jest tak, jak z jazdą na rowerze – człowiek uczy się na całe życie. 14. Naucz się medytacji. O jej zaletach nie trzeba nikogo przekonywać, a że nigdy nie było na to czasu? Właśnie teraz nadszedł ten czas!15. Naucz się grać w szachy albo pokera. Umiejętność utrzymania poker face zawsze się przyda w życiu, a poza tym w co drugim filmie (mowa o klasykach) aktorzy rozgrywają partyjkę – przynajmniej teraz będziesz wiedział, o co w tym chodzi. 16. A może zainteresujesz się modelarstwem? To hobby nigdy nie wychodzi z mody i ma działanie Poznaj metody szybkiej nauki. Są do tego specjalne metody albo szybkie triki, choćby takie:18. Nie tylko ty możesz się czegoś uczyć – możesz także uczyć kogoś – np. możesz nauczyć swojego psa nowych swoje otoczenieZmiany są doskonałym sposobem na chandrę. Odwracają uwagę od smutnej rzeczywistości, dodają energii i pobudzają kreatywność. Zmieniaj, upiększaj, udoskonalaj, eksperymentuj!19. Przemebluj swój pokój. 20. Może nawet pomalujesz swój pokój?21. Uporządkuj ciuchy, zrób listę tych których już nie chcesz i wymień je on-line z przyjaciółmi lub sfotografuj i wystaw na platformach Zbuduj fortecę lub zrób namiot – zawsze chciałeś mieszkać we własnym kącie oświetlonym tylko latarką lub lampkami choinkowymi, prawda?23. Lubisz majsterkować? Możesz zbudować nową półkę do pokoju, karmnik dla ptaków, albo tor przeszkód dla kota. Możliwości jest Stwórz ozdoby do pokoju na przykład bombki z nici (klik), które można nałożyć na lampki choinkowe i stworzyć świetlne sznury albo zrób kolorową zasłonę (klik).25. Uporządkuj komputer. Foldery, pliki, zdjęcia, muzykę, dokumenty…26. Zrób porządek ze zdjęciami. Może wydrukujesz niektóre? A może będziesz chciał jakieś zdjęcia oprawić? Pomysł na fajną ramkę znajdziesz Zacznij uprawiać ogródek na Możesz też stworzyć małą wersję ogrodu w swoim własnym pokoju. Mowa tutaj na przykład o bezobsługowym ogródku w butelce (terrarium) lub ogródku z Zrób zabawny przybornik na Zrób piękny świecznik na przykład ze słoika i kolorowych szkiełek albo obklej słoik koronką. TUTAJ więcej Zrób efektowne pudełko na drobiazgi ze zwykłego pudełka tekturowego – może wyjść takie cudo (klik) albo takie (klik). Możecie też stworzyć pudełko np. w kształcie serca. Wiele szablonów znajdziesz Zrób kolorową girlandę, która ozdobi Twój pokój – może być taka z klamerkami albo okrągła lub kulturyMuzea, teatry czy filmy dokumentalne nie muszą być nudne! Jeśli wszystko podane jest ze smakiem i umiejętnie przyprawione, to może okazać się, że to danie wcale nie jest tak ciężkostrawne, jak mogłoby się na początku wydawać. Nie jesteś przekonany? Spróbuj! Nic Cię to teraz nie kosztuje, nie musisz wychodzić z domu i wszystko masz na wyciągnięcie ręki. A może akurat coś Ci się spodoba?33. Zwiedź polskie i europejskie muzea – TUTAJ zebraliśmy najciekawsze wirtualne Zwiedzaj te miejsca na ziemi, które najbardziej Cię interesują za pomocą google Zobacz najpiękniejsze parki narodowe na świecie. Tak i to jest możliwe. TUTAJ zebrano 33 najpiękniejsze parki, które można oglądać z domu. 36. Zwiedzaj najpiękniejsze budynki i budowle świata. Zebraliśmy te najciekawsze w jednym miejscu (klik).37. Zaproś teatr do domu. Teatry udostępniają teraz swoje spektakle online za darmo. Korzystajmy! TUTAJ piszemy o kilku teatrach, które biorą udział w Napisz opowiadanie. Fantastyczne, romantyczne, albo z dreszczykiem. Możesz też spróbować napisać wiersz albo tekst piosenki. A może bajka dla dzieci albo haiku? Kto wie, może odkryjesz w sobie prawdziwy literacki talent!39. Zacznij pisać pamiętnik. Uwaga – to uzależnia! Trudno zacząć, ale potem też niełatwo przestać. I dobrze, bo pisanie pamiętnika to nie tylko sposób na zachowanie wspomnień, ale też świetna terapia dla duszy, która pozwala szczerze określić i nazwać to co czujemy i myślimy. 40. Zacznij oglądać filmy dokumentalne związane z tematyką, która Cię interesuje. Nie wiesz od czego zacząć? TUTAJ zebraliśmy kilka ciekawych filmów – także dokumentalnych. 41. Zainteresuj się historią. Myślisz, że jest nudna? Zajrzyj na kanał Historia bez cenzury, a na pewno zmienisz zdanie! Coś dla domu Zobacz, że obecna sytuacja jest dla Twoich rodziców równie trudna, a nawet trudniejsza niż dla ciebie, bo bardzo stresują się przyszłością waszej rodziny. Pokaż, że mają w Tobie pomoc i wsparcie. 42. Pomagaj rodzicom w codziennych pracach domowych czyli rób to co jest do zrobienia. Pomagaj w sprzątaniu, wynoszeniu śmieci, wyprowadzaniu psa, zajmowaniu się młodszym rodzeństwem. Rodzicom przyda się chwila wytchnienia. 43. Naucz się gotować lub/i piec – to najlepsza okazja! Przygotuj coś pysznego. W sieci znajdziesz dziesiątki tysięcy przepisów nawet dla osób BARDZO początkujących. My możemy zaproponować bardzo zdrowy jabłecznik bez pieczenia – bez mąki i cukru, bardzo łatwy do zrobienia lub przepyszne lecz strasznie słodkie czekoladowe …a potem zaproś całą rodzinę na herbatkę i Co najlepiej poprawia nastrój? Wiadomo, że lody! Przepisy na domowe lody znajdziesz Co jeszcze smacznego możesz zrobić w kuchni? Przygotowaliśmy kilka łatwych przepisów:– domowa pizza– domowy budyń – pyszne kokosanki– serowe oponki– trufle z surowego ciasta– warzywa i owoce z marcepanu– bułeczki z pieczarkami– domowy popcorn– marchewkowe muffinkiZabieram dzieci z sieciKurs dla rodziców cyfrowych dzieciNauka zdalna spowodowała, że twoje dziecko nie odchodzi od komputera nawet w wolnym czasie? Czujesz się bezsilny jako rodzic? Nie wiesz, gdzie wytyczyć granice i jak je egzekwować? Chciałbyś nawiązać z dzieckiem konstruktywny dialog na temat używania mediów elektronicznych?Ten kurs jest właśnie dla ciebie!– zdrowe ciastka jabłkowe47. A może przy okazji uporządkujesz przyprawy kuchenne lub inne miejsca warte uporządkowania?48. Przejrzyj z rodziną książki i płyty zalegające w domu. Może część z nich warto wystawić za symboliczną złotówkę na allegro czy olx, by zyskały nowe życie, zamiast kurzyć się na półkach. Większość bibliotek chętnie przyjmuje przeczytane Porób skany starych zdjęć z albumów rodzinnych i skataloguj je w komputerze. Zdjęcia się niszczą, dobrze więc mieć ich relacjeNa co dzień rzadko masz okazję, by lepiej „poznać” swoją rodzinę. Niby rozmawiacie, niby mieszkacie razem, ale każdy żyje trochę swoim życiem i swoimi problemami. A może się okazać, że wspólne gry czy oglądanie filmów to frajda i dla rodziców, i dla Zagraj z rodziną w grę planszową. Może coś z listy naszych ulubionych? Sprawdźcie! A może sprawdzian refleksu i znajomości geografii – pobierz szablon gry Państwa-miasta do druku. 51. Zadzwoń do dziadków lub do innych członków rodziny, których dawno nie widziałeś. Mały gest, a ich radość bezcenna. 52. Możesz zadzwonić do bliskich na przykład przy okazji robienia drzewa genealogicznego waszej rodziny. To bardzo proste! Możesz robić je w sieci za pomocą serwisu MyHeritage (dla starszej młodzieży) albo wydrukować schemat i robić drzewo na papierze. TUTAJ szablony do pobrania. 53. Przygotuj rodzinną grę w podchody czyli serię zagadek które trzeba rozwiązać by odnaleźć ukryty przez ciebie Zaproś rodzinę do wspólnego układania puzzli. Ta rozrywka nigdy się nie nudzi!55. Zorganizujcie rodzinny maraton filmowy – na przykład co wieczór inna osoba wybiera film dla wszystkich. Do tego „drinki” z palemką, coś do chrupania, kolorowe przekąski albo małe kanapeczki i kanapa na środku salonu. TUTAJ znajdziecie ranking filmów z lat 80-tych, na pewno pamiętają je też rodzice i chętnie obejrzą kolejny Zaproś rodzinę do fajnej zabawy, którą proponuje kalifornijskie Getty Muzeum (klik). Wybierz swój ulubiony obraz lub rzeźbę i odtwórz je z dowolnych dostępnych materiałów, a potem sfotografuj i wyślij do się sztukąA jeśli już o sztuce mowa… To nie musi być od razu sztuka przez duże „S”. Chodzi bardziej o robienie czegoś innego, kreatywnego, odkrywanie w sobie nowych pasji i Zrób papierowe kwiaty. Zobaczcie jak zrobić takie kwiaty na albo TUTAJ. Prawda, że piękne? Z bibuły stworzycie też takie świetne pompony, które ozdobią pokój:58. Dzieła sztuki można robić ze wszystkiego. Choćby z rolek po papierze toaletowym. TUTAJ znajdziesz mnóstwo inspiracji. 59. Zrób łapacz snów. 60. Kolejnym materiałem do tworzenia małych i większych dzieł sztuki są druciki kreatywne. TUTAJ znajdziecie kilka przykładów co z nich Naucz się robić bransoletki z muliny lub z drutu. Zrób naszyjnik ze spinaczy albo A może zrobisz własne kartki z życzeniami/laurki i wyślesz je do rodziny?63. Kolejna ciekawa forma sztuki to malowanie A może czas stworzyć własny projekt graficzny na koszulce? Tie Dye – naucz się i zmień stare koszulki w nowe, cudne rzeczy. Mnóstwo pomysłów i sposobów znajdziesz w Internecie. 65. Origami to fantastyczna i wciągająca zabawa. Warto zacząć od czegoś prostego z gotowymi szablonami i instrukcją jak choćby królik, słoń, kotek czy kartka Zrób decupage na mydle albo własne ozdobne Maluj na szkle albo owijaj butelki sznurkiem – stworzysz niesamowity wazon!68. Przerób swoje stare jeansy na spódniczkę, krótkie spodenki lub na torbę. Pomysły znajdziesz na przykład TUTAJ. 69. Znasz już quilling? Zobacz jakie cuda można robić z pasków papieru, może spróbujesz?70. Uszyj maskotkę albo Uszyj książeczkę sensoryczną dla młodszego rodzeństwa. Jak to zrobić? Pomoże YouTube:72. Zrób kolaże z ilustracji wyciętych z kolorowych magazynów. Efekt może zaskoczyć!73. Stwórz swoje własne ubieranki – zainspiruj się ubierankami z całego świata. 74. Zrób piękne zakładki do książek dla wszystkich domowników. Możesz użyć do tego różnych materiałów. Ogranicza Cię jedynie wyobraźnia! TUTAJ więcej Możesz też zrobić ścieżkę sensoryczną dla młodszego rodzeństwa, a właściwie dla całej rodziny. Tak to też sztuka! Łączenie różnych faktur, materiałów… Przydadzą się wełny, futerka, kawałki wycieraczek – miękkich i ostrych, drobne kamyczki, groch czy ryż… To wszystko przyklejamy np. do dużych puzzli piankowych albo tekturek i po takiej trasie chodzimy bosymi stopami. Świetna stymulacja wielu zmysłów!76. Zrób stop motion video czyli filmiki poklatkowe, które powstają ze zdjęć robionych jedno po drugim – można z tego zrobić potem książeczkę – szablon do pobrania TUTAJ. Zobacz więcej inspiracji Zrób swoje własne wideo – przyda się tutaj aplikacja Zrób film oparty o efekt upływu czasu – np. rosnąca roślina na balkonie lub chociażby rosnący Spróbuj kreatywnej fotografii opartej o jakiś temat. Na przykład poszukaj liter lub kolorów. TUTAJ garść wskazówek jak to robić. 80. Zrób komiks, możesz go tworzyć w zeszycie albo na komputerze, są do tego specjalne programy. 81. Załóż bloga. Może to być blog z przepisami, z poradami, z Twoimi przemyśleniami, recenzjami płyt czy książek albo zdjęciami. Platformy do blogowania są bezpłatne. Może nie będziesz miał od razu tysiąca odsłon, ale przecież każdy blog zaczynał od jednego czytelnika!Projekty z przyjaciółmiTo trudny czas do utrzymywania relacji z rówieśnikami, ale przecież mamy XXI wiek. Teraz prawie wszystko można robić online. Zobacz kilka przykładów na to jak bawić się z przyjaciółmi mimo braku ich Nakręćcie film. Tak tak, mówimy całkiem poważnie! Zadecydujcie jaki to będzie film – na przykład kryminał i napiszcie wspólnie scenariusz. Musicie wykazać się prawdziwą fantazją – w końcu bohaterowie tego filmu się nie spotkają! Później zagrajcie swoje role – każdy u siebie. I zmontujcie film. W ten sam sposób możecie zrobić wspólne wideo Napisz list do przyjaciela. W liście łatwiej wyrazić uczucia i emocje. Możesz napisać swoje propozycje wspólnego spędzania czasu, gdy już będziecie mogli się spotkać oraz opisać jak spędzasz teraz Zagracie w RPG Zróbcie pokaz mody – każdy u siebie, nagrajcie go a potem zmontujcie z tego Pobawcie się razem w karaoke. Programy do tej zabawy znajdziecie w Wspólny taniec. Można po prostu włączyć naukę tańca w sieci i połączyć się na przykład przez messenger albo zainstalować program do spotkań online – Zoom. Na takiej samej zasadzie możecie wspólnie ćwiczyć – choćby aerobik czy Porysujcie razem. Umożliwi to także program Zoom. Jest opcja share, dzięki której można na jednym ekranie rysować, pisać czy chociażby pograć w kółko i krzyżyk. A TUTAJ specjalna aplikacja do Podejmij ciekawe wyzwanie – wejdź na stronę wylosuj wyzwanie, zrealizuj je i wyzwij swoich znajomych do tego, by też podjęli się wyzwania. 90. Jeśli łączy Cię z przyjaciółmi wspólna pasja umówcie się na oglądanie filmu, dokumentu czy koncertu. Będąc cały czas online możecie na bieżąco wymieniać się spostrzeżeniami i odczuciami związanymi z oglądanym Zróbcie kolaże wspólnych zdjęć i wymieńcie się Tak naprawdę wspólnie możecie robić niemal wszystko to, o czym piszemy wyżej – uczyć się robienia makijażu, tworzyć komiks, robić ozdoby, do pokoju, uczyć się języka czy gotować. Możliwości połączenia się online jest o siebieRuszaj się, bo ruch to zdrowie. Relaksuj się, bo relaks jest bardo potrzebny – szczególnie w obecnej sytuacji. Czytaj książki, które zawsze chciałeś przeczytać, a brakowało czasu. Słuchaj audiobooków – TUTAJ znajdziesz bezpłatne. Rób coś dla siebie – oto inne przykłady:93. Zacznij uprawiać jogę. A może naucz się jogi a przy okazji poćwicz angielski? Zobacz szaloną Cosmic Yoga na YouTube. 94. Zrób kule do kąpieli albo żelki do kąpieli, a potem długą, odprężającą kąpiel. 95. Pomaluj paznokcie w fantazyjne Urządź domowe SPA, możesz zaprosić mamę lub siostry – na pewno nie odmówią!97. Naucz się robić wzory z Zaprojektuj tatuaże zmywalne (temporary tatoo papier)99. Zrób kosmetyki na przykład domowy peeling – TUTAJ kilka przepisów. 100. Kolorowanki. Myślisz, że kolorowanki są tylko dla dzieci? Nic bardziej mylnego. Kolorowanki dla dorosłych to hit ostatnich lat. Działają antystresowo, świetnie zabijają nudę. Kolorowanki pobierzesz Stwórz listę rzeczy, które chciałbyś zrobić w swoim życiu, może stanie się ona motywacją i siłą napędową do jakiś konkretnych działań i realizacji marzeń? Potrzeba zdobywania wolności i korzystania z niej jest bardzo ważnym przejawem dojrzewania człowieka. Rodzice winni dostrzegać te potrzebę, dobrze ją rozumieć i doceniać. Dawanie wolności dostosowanej do wieku i psychicznych potrzeb dziecka jest jedna z podstawowych zasad wychowania. Osoba rozwija się i "objawia się poprzez wolność w prawdzie". Chociaż z jednej strony w całym procesie wychowania istnieje zasadnicza różnica spełnianych ról oraz odpowiedzialności dzieci i rodziców, to jednak z drugiej strony, dotykając samej istoty człowieczeństwa, konieczne wprost jest partnerstwo i równość pomiędzy nimi. "Dekalog wymaga od dziecka czci dla ojca i matki. (...) To samo przykazanie nakłada (jednak) na rodziców obowiązek «symetryczny». Również oni powinni «czcić» swoje dzieci, zarówno małe jak i dorosłe. Ta sama postawa jest istotnym i koniecznym warunkiem każdego wychowania, również w okresie szkolnym. «Zasada czci», czyli afirmacji człowieka jako człowieka, nie przestaje być warunkiem prawidłowego procesu wychowawczego". "Zasada czci" oddawanej dzieciom przez rodziców w swej istocie zawiera uszanowanie dla tego zakresu ich wolności, który winien być określony nie tylko przez samych rodziców, ale również przez rozwojowe potrzeby dziecka. Poprzez partnerski dialog rodzice winni zwracać dziecku uwagę, iż wolność nie polega na "samo-woli", ale na odpowiedzialności za swoje życie. Chociaż osobista wolność jest zawsze źródłem radości i najgłębszej przyjemności życia, to jednak musi być ona okupiona zwykle niemałym trudem a nawet cierpieniem. "Nie można rozumieć wolności jako swobody czynienia czegokolwiek. Wolność oznaczanie tylko dar z siebie, ale oznacza też wewnętrzna dyscyplinę. W pojecie daru wpisana jest też (...) powinność". Młody człowiek bywa zazwyczaj wrażliwy i łatwo wyczuwa ciężar własnej wolności i odpowiedzialności za życie. Rodzice nie powinni też dawać zbyt wcześnie swoim dzieciom takiej wolności, której nie mogłyby one jeszcze unieść na danym etapie rozwoju. Wychowanie do wolności dokonuje się przez stopniowe zrywanie więzów zależności. Księga Rodzaju mówi, że mężczyzna opuści swojego ojca i swoją matkę i pójdzie mieszkać ze swoją żoną (por. Rdz 2, 24). Odrywanie się od rodziców lub, jak mówią psychologowie, "przecinanie emocjonalnej pępowiny", jest rzeczą konieczną dla samodzielnego życia. Jest to jednak zawsze bolesny proces dla obu stron. Dawanie wolności dziecku bywa zwykle inaczej przeżywane przez ojca, a inaczej przez matkę. Jak proces ten przeżywają rodzice zależy w dużym stopniu od ich wzajemnej relacji. Dawanie dzieciom wolności bywa trudniejsze wówczas, kiedy rodzice nie posiadają wzajemnej głębszej więzi emocjonalnej, ale zbytnio opierają się na dzieciach. Dotyczy to zwłaszcza postawy matki. Matka, która sama nie posiada dość mocnego oparcia emocjonalnego w mężu, może zupełnie nieświadomie przybierać postawę zaborczości uczuciowej wobec swoich dzieci. O ile matka chciałaby zwykle przytrzymać nieco dłużej dziecko w domu, o tyle ojciec swoją postawą otwarcia i odwagi zachęca młodego człowieka do konfrontacji ze światem i otwarcia się nań. Ojciec jako pierwszy daje dziecku przykład wyjścia do świata i zmierzenia się z nim. Jeżeli jednak on sam przyjmuje postawę lekowego wycofania się z życia i ucieczki, np. w alkohol, mało znaczące hobby, prace zawodową, może również bardzo utrudnić dziecku drogę do osobistej wolności: opuszczenie domu i branie odpowiedzialności za swoje własne życie. Nieświadomie naśladując ojca, dziecko może przybierać postawy obronne i lekowe wobec świata. Dziecko nie opuszcza jednak swoich rodziców "na zawsze". Opuszcza ich jako małe dziecko całkowicie zależne od nich, ale tylko po to, by móc powrócić do nich w sposób wolny już jako dojrzały i samodzielny człowiek. Im mniej bolesne bywa opuszczanie domu rodzinnego w okresie dojrzewania, tym chętniej i częściej powraca się do niego w życiu dorosłym. Dla zobrazowania tej więzi dziecka z rodzicami możemy posłużyć się opisem pewnej prawidłowości, która często ma miejsce w relacji dziecka do swoich rodziców. Kiedy dziecko jest bardzo małe i w jego świadomości tata i mama są wszechmocni, wówczas sądzi, że od rodziców wszystko zależy. Kiedy dziecko dorasta i zaczyna poznawać świat, łatwo dostrzega ograniczenia swoich rodziców. Zaczyna się wówczas pierwsze zwątpienie: "tata i mama nie są wszechmocni i nieomylni, owszem, popełniają wiele błędów, bywają słabi i bezradni". W okresie dojrzewania ocena jest zwykle bardzo krytyczna. Dziecko też łatwo posługuje się epitetami: "starzy, wapniaki" itp. Kiedy przekroczy próg dojrzewania, wtedy odkrywa inną stronę swoich rodziców: "ojciec i matka nie są tacy źli". A kiedy rodziców już brak, wówczas nieraz mówi się z żalem: "ojciec był mądrym i pracowitym człowiekiem; matka była dobrą, kochającą kobietą". Czas odchodzenia dzieci z domu bywa dla rodziców mimo wszystko czasem trudnym. Dom staje się "pusty". Ale właśnie ten trudny czas może stać się dla małżonków okazją do ponownego odkrycia siebie nawzajem. Może to być dla nich czas "drugiej młodości". Mogą oni jeszcze raz przeżyć ten prosty fakt, iż najpierw żyją nie dla dzieci, ale dla siebie nawzajem. Dzieci natomiast są owocem ich wzajemnej miłości. Więcej w książce: Integracja seksualna. Przewodnik w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności - Józef Augustyn SJ Tworzymy dla Ciebie Tu możesz nas wesprzeć. Fotolia Jak wprowadzić dyscyplinę u dziecka? Co robić, aby dziecko przestrzegało zasad, które wprowadziłaś do swojego domu? Podpowiadamy, jakie zasady wprowadzić, żeby dzieci nas słuchały. Dobre wychowanie bierze się z domu. My jako rodzice musimy mieć wpływ na zachowanie naszych dzieci, co wiąże się z wprowadzaniem dyscypliny. Musimy jednak odróżnić dyscyplinę od karania. Dyscyplina to uczenie dziecka poprawnych zachowań w stosunku do siebie i najbliższych, i to warto wprowadzać już od najmłodszych lat. Do wychowania dzieci potrzebna jest cierpliwość, wyrozumiałość i konsekwencja. Jednak warto pamiętać, że jeśli wymagasz od swojego dziecka pewnych zachowań, sama musisz dawać mu dobry przykład. Oto kilka pomysłów zasad, które warto wprowadzić do waszego domu: Jesteśmy zawsze dobrzy i mili dla ludzi i zwierząt i odnosimy się do siebie z szacunkiem. W naszym domu nie krzyczymy. Zawsze mówimy "proszę" i "dziękuję". Jeśli kogoś spotykamy, albo ktoś do nas przychodzi zawsze mówimy "dzień dobry", lub na pożegnanie "do widzenia". Nie rzucamy jedzeniem i nie mówimy, że jest wstrętne. Dzieci nigdy same nie wchodzą na jezdnię i zawsze trzymają kogoś dorosłego za rękę. W rozwiązywaniu problemu nigdy nie używamy siły, nikogo nie bijemy, tylko zawsze rozmawiamy i szukamy rozwiązania problemu. Kiedy popełnimy jakiś błąd, czy sprawimy komuś przykrość, zawsze przepraszamy. Cisza nocna polega na tym, że o określonej przez rodziców godzinie dzieci są w łóżkach (dozwolone jest jeszcze przez jakiś czas czytanie, lub spokojne zabawy we własnym pokoju). W domu nie gramy w piłkę. Próbujemy nowych rzeczy do jedzenia, ale nie musimy ich jeść, jeśli naprawdę nam nie smakują. W domu rządzą rodzice, ale czasami pozwalają dzieciom wybierać. Dzieci zmęczone, albo kiedy mają gorszy nastrój mogą liczyć na taryfę ulgową. Polecamy: Jak sprawić, by dziecko cię słuchało? 12 sprawdzonych rad. Jak karać i nagradzać dziecko - wywiad z psychologiem Czy dzieci należy karać, czy może tylko nagradzać? Czy nagrodą jest zwykła pochwała, czy może jednak prezent? Który rodzic nie ma podobnych wąpliwości? O to, co robić, by karząc lub nagradzając, nie unieszczęśliwić dziecka, ani go nie rozpuścić, pytamy psychologa. Gdyby dzieci zawsze robiły to, czego oczekują rodzice, temat kar i nagród pewnie by nie istniał. Nie istniałyby też wątpliwości, czy kary nie unieszczęśliwiają, a nagrody nie rozpuszczają i czy stosując jedne i drugie, zasługujemy na miano dobrego rodzica, a może raczej tresera. O tym, czy karać i nagradzać , a jeśli tak, to w jaki sposób, rozmawiamy z psychologiem, dr Aleksandrą Jasielską. Przed Gwiazdką wiele dzieci słyszy słynne zdanie: „Jak będziesz się źle zachowywać, Mikołaj przyniesie ci rózgę". Co o tym sądzi psycholog? Należy sobie zadać pytanie, co chcemy uzyskać, mówiąc do dziecka w ten sposób. Jeśli zmianę zachowania, to straszenie rózgą nie jest dobrym pomysłem. Bo zarówno kary, jak i nagrody powinny pojawić się od razu, gdy dziecko zrobi coś źle lub dobrze. Opowiadanie o tym, co będzie za miesiąc czy dwa tygodnie, to dla malucha abstrakcja. Lepiej powiedzieć, że Mikołaj czy Gwiazdor, jak mówimy w Wielkopolsce, zastanawia się, jaki prezent dziecko może dostać, gdy np. nie będzie biło młodszej siostry albo pozwoli mamie dokończyć rozmowę telefoniczną. Rodzice straszą rózgą, ponieważ najczęściej nie mają żadnego repertuaru kar ani nagród. (sprawdź też: Jak zapobiec kłótniom między rodzeństwem ). A może dałoby się wychowywać dzieci bez ich stosowania? Nasze pociechy nie zawsze zachowują się tak, jakbyśmy chcieli, jak jest to akceptowane społecznie. Małe dziecko jest z natury ruchliwe, żywiołowe, głośne i niektóre jego zachowania są niewłaściwe w pewnych okolicznościach, np. kiedy rozrywa opakowania prezentów na imprezie urodzinowej kolegi lub niszczy przygotowane tam dekoracje. Jeśli chcemy, by tak nie postępowało, możemy pokazywać dobry wzorzec, ale niekiedy nie da się tego zrobić i potrzebna jest kara. Na przykład jaka? Wymyślenie kary odpowiedniej dla swojej pociechy to... Dorota Zawadzka: "Marnujemy pierwsze lata dziecka!" [WYWIAD] W pierwszych latach życia dziecka jego mózg chłonie wszystko jak gąbka, tymczasem coraz częściej do szkół przychodzą dzieci z umysłem nieskażonym wiedzą. Marnujemy ich najlepszy czas" – mówi Dorota Zawadzka, Superniania. Przy okazji wydania jej nowej książki "Misja: szkoła", rozmawiamy o edukacji, wychowaniu i szacunku do dziecka. Napisałaś książkę dla rodziców 6-latków... – Od razu muszę ci przerwać, bo to nie jest książka dla rodziców 6-latków, a w każdym razie nie tylko dla nich. ”Misja: szkoła” to książka dla rodziców, których dziecko idzie do szkoły. To dziecko może mieć lat 5, 6, 7, a nawet 8, jeśli rodzice odraczali jego początek edukacji szkolnej. Co czytelnicy znajdą w Twojej książce? – Najważniejsze informacje o rozwoju dziecka i dużo podpowiedzi, jak ten rozwój można wspierać. Do tego piszę w niej, jak rozwijać zmysły dziecka, jego naturalne kompetencje i naturalną ciekawość świata. Szukałam takiej książki na naszym rynku i nie znalazłam – a skoro ja nie, to rodzice pewnie też nie znajdą. Szkoda, żeby byli skazani tylko na informacje z internetu, poszarpane, a często też na różnych portalach – sprzeczne same ze sobą. Mam wrażenie, że rodzice szukają informacji przed porodem i w pierwszych miesiącach życia dziecka. Potem ich zainteresowanie słabnie. Rodzice kilkulatków są przekonani, że już wszystko wiedzą. Przekonałam się o tym kilka lat temu, kiedy wchodziła w życie reforma "Sześciolatki do szkoły". Wtedy dla wielu rodziców stałam się wrogiem numer 1, bo głośno mówiłam, że dziecko w wieku 6 lat ma wszelkie kompetencje, żeby podjąć naukę szkolną. Ci, którzy się ze mną nie zgadzali, argumentowali, że tylko oni są w stanie stwierdzić, na jakim etapie rozwoju są ich dzieci. A tak nie jest? Uważam, że większość rodziców nie ma kompetencji, żeby ocenić rozwój własnego dziecka. Owszem, świetnie znają swoją córkę czy syna, ale nie są w stanie porównać ich na tle rówieśników. Nie mogą więc stwierdzić, czy dana umiejętność ich dziecka jest adekwatna do jego wieku czy nie. Czy np. jeśli ich dziecko umie narysować kółko, to jest to dużo czy mało. Dlaczego uważasz, że nie mają kompetencji?... Fotolia Tablet dla dziecka: nie taki zły, ale... To nie laptop, smartfon czy tablet są złe, ale nasz sposób korzystania z nich. Używajmy ich mądrze. I uczmy tego dzieci – mówi dr Aleksandra Piotrowska, psycholog dziecięca. Wielu rodziców zdaje się traktować laptop, smartfon, tablet jak kolejną zabawkę. Taką samą jak np. klocki lub układanki... Czy słusznie? Jestem sobie w stanie wyobrazić, że synek gangstera dostaje w charakterze zabawki autentyczny pistolet. Nie chciałabym, oczywiście, stworzyć wrażenia, że postrzegam tablet i gry dla dzieci na tablet w równie niebezpiecznych kategoriach. Jednak to bardzo niedobrze, że rodzice tak bardzo nie czują różnicy pomiędzy zabawkami a urządzeniami, które mogą służyć także do zabawy, ale zostały stworzone po to, by realizować wiele innych funkcji. Oddając w ręce dziecka laptop czy smartfon musimy się liczyć z tym, że nie poprzestanie ono na ich używaniu tylko i wyłącznie do zabawy. Także dziecko w wieku przedszkolnym? Oczywiście. Choć musimy pamiętać, że kilkulatek rzadko będzie uruchamiał te inne funkcje intencjonalnie. Jednak przecież urządzenia, o których mówimy, mają to do siebie, że nawet przypadkowe muśnięcie palcem w określoną ikonę otwiera zupełnie nowe światy. Niekiedy są to treści, przed którymi chcielibyśmy chronić nawet dorosłych . Tymczasem rodzice zdają się o tym nie wiedzieć albo nie chcą o tym myśleć. Zobacz też: Jaki tablet dla dziecka Dlaczego? Sądzę, że dominują dwa powody. Na pierwszym miejscu postawiłabym wygodę. Młodych rodziców, jak nas wszystkich zresztą, cechuje dziś niedobór cierpliwości. Nie potrafią czekać, nie chcą zaakceptować faktu, że ważne cele osiąga się miesiącami albo latami. Najlepiej, by dziecko można było "wyłączyć" na chwilę, bo akurat teraz muszą zrobić coś, na co mają ochotę: np. przeczytać jakiś artykuł czy napisać sms-a. A dziecko po prostu im w tym przeszkadza. Najprostszym rozwiązaniem jest danie mu czegoś tak atrakcyjnego jak smartfon czy tablet. Przeczytaj koniecznie: Życie bez sieci? Niemożliwe! I nie zastanawiają się nad... Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku) Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić? 5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie PESEL po 2000 - zasady jego ustalania Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty Przedmioty w 4 klasie – czego będzie uczyć się dziecko? 300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek? Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać? Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania? Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem 300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki? Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?